Duman Tahliye ve Basınçlandırma Sistemleri
Yangın sırasında can güvenliğini tehdit eden en önemli unsurlardan biri yalnızca alev değil, duman ve sıcak gazlardır. Bu nedenle özellikle büyük binalarda, otoparklarda, merdiven kovalarında, atriumlarda ve endüstriyel yapılarda dumanın kontrol edilmesi ve kaçış yollarının korunması yangın güvenliğinin önemli bir parçasıdır.
Limit Yangın olarak duman tahliye, duman kontrol ve basınçlandırma sistemlerini; yangın senaryosu, mühendislik hesapları, projelendirme, ekipman seçimi, uygulama, test ve devreye alma süreçleriyle birlikte gerçekleştiriyoruz.
Duman Tahliye Sistemi Nedir?
Duman tahliye sistemi, yangın sırasında oluşan dumanın belirlenen güzergâhlardan kontrollü şekilde uzaklaştırılmasını sağlayan mekanik veya doğal havalandırma sistemidir.
Sistemin amacı;
- Kaçış yollarındaki görüşü korumaya yardımcı olmak
- Dumanın yayılımını sınırlandırmak
- İtfaiye müdahalesini kolaylaştırmak
- Yangın bölgesindeki sıcak gazları kontrol etmek
- Bina içerisindeki yangın senaryosunu desteklemek
olabilir.
Duman Tahliye Sistemi Nasıl Çalışır?
Tipik bir sistemde:
Yangın Algılanır
↓
Yangın Alarm Paneli Sinyal Üretir
↓
Duman Kontrol Sistemi Devreye Girer
↓
Duman Damperleri / Fanlar Çalışır
↓
Duman Kontrollü Güzergâhtan Tahliye Edilir
↓
Kaçış Yolları Korunur
Sistem, binanın yangın senaryosuna göre otomatik olarak çalışabilir.
Duman Tahliye Sistemleri Nerelerde Kullanılır?
Duman kontrol sistemleri özellikle:
- Kapalı otoparklar
- Alışveriş merkezleri
- Fabrikalar
- Depolar
- Lojistik merkezleri
- Atriumlar
- Büyük ticari yapılar
- Endüstriyel tesisler
- Merdiven kovaları
- Yangın kaçış koridorları
gibi alanlarda değerlendirilebilir.
Otopark Duman Tahliye Sistemleri
Kapalı otoparklarda araç yangınları yoğun duman ve sıcak gaz oluşumuna neden olabilir.
Bu alanlarda duman kontrol sistemi kapsamında:
- Jet fanlar
- Egzoz fanları
- Taze hava fanları
- Duman damperleri
- CO sensörleri
- Yangın alarm entegrasyonu
kullanılabilir.
Yangın senaryosunda fanların çalışma sırası ve hangi bölgedeki fanların devreye gireceği önceden belirlenmelidir.
Jet Fanlı Duman Tahliye Sistemi
Jet fan sistemleri özellikle büyük ve açık planlı kapalı otoparklarda dumanın belirlenen bölgeye yönlendirilmesi amacıyla kullanılabilir.
Sistem:
Yangın Bölgesi
→ Jet Fanlar
→ Dumanın Yönlendirilmesi
→ Duman Egzoz Fanı
→ Dış Ortama Tahliye
şeklinde çalışabilir.
Jet fan yerleşimi yalnızca fan sayısına göre değil, hava ve duman hareketi ile yangın senaryosuna göre tasarlanmalıdır.
Merdiven Basınçlandırma Sistemleri
Yangın sırasında merdivenler bina içerisindeki en önemli kaçış yollarından biridir.
Basınçlandırma sisteminin amacı, yangın sırasında merdiven kovasına temiz hava verilerek dumanın kaçış alanına girmesini sınırlandırmaya yardımcı olmaktır.
Sistemde:
- Basınçlandırma fanı
- Hava kanalı
- Damperler
- Basınç sensörleri
- Kontrol panosu
- Yangın alarm entegrasyonu
bulunabilir.
Yangın Güvenlik Holü Basınçlandırması
Yangın güvenlik holleri de yangın sırasında dumanın kontrol altında tutulması gereken alanlardandır.
Basınçlandırma sistemi, yangın senaryosuna göre güvenlik holünün pozitif basınç altında tutulmasına yardımcı olabilir.
Sistem tasarımında kapıların açılması, hava debisi ve basınç koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Duman Damperleri
Duman damperleri, yangın ve dumanın hava kanalları üzerinden kontrolsüz şekilde yayılmasını önlemeye yardımcı olan önemli ekipmanlardır.
Damperler;
- Duman kontrol sistemleri
- Havalandırma sistemleri
- Yangın bölümlendirmesi
- Duman tahliye sistemleri
ile birlikte kullanılabilir.
Damperlerin doğru konumlandırılması ve yangın senaryosuna uygun çalışması gerekir.
Yangın Damperleri ve Duman Damperleri
Bu iki ekipman aynı amaçla kullanılmaz.
Yangın damperi, yangına dayanım ve yangının kanal üzerinden yayılmasının sınırlandırılması açısından değerlendirilirken;
duman damperi, dumanın hareketinin kontrol edilmesine yönelik sistemlerde kullanılır.
Proje sırasında doğru ekipmanın doğru noktada seçilmesi önemlidir.
Duman Tahliye Fanları
Duman tahliye fanları yangın sırasında yüksek sıcaklıktaki dumanın belirlenen güzergâhtan dışarı atılmasını sağlar.
Fan seçiminde:
- Debi
- Basınç
- Sıcaklık dayanımı
- Çalışma süresi
- Kanal sistemi
- Yangın senaryosu
dikkate alınmalıdır.
Fan kapasitesi yalnızca bina hacmine bakılarak belirlenmemelidir.
Duman Tahliye Sistemlerinde Hesaplama
Duman kontrol sistemlerinde mühendislik hesabı kritik öneme sahiptir.
Hesaplamalarda:
- Alan
- Hacim
- Tavan yüksekliği
- Yangın yükü
- Yangın senaryosu
- Duman üretimi
- Fan debisi
- Hava beslemesi
- Kanal kayıpları
- Kapı açıklıkları
- Basınç değerleri
değerlendirilebilir.
Yangın Alarm Sistemi ile Entegrasyon
Duman tahliye sistemi çoğu uygulamada yangın alarm sistemiyle birlikte çalışır.
Örnek senaryo:
Yangın Dedektörü
↓
Yangın Alarm Paneli
↓
Yangın Senaryosu
↓
Duman Tahliye Fanı
↓
Damperler
↓
Basınçlandırma Sistemi
Bu entegrasyonun proje aşamasında tanımlanması gerekir.
Fabrikalarda Duman Tahliye
Fabrikalarda yüksek tavan, geniş hacim ve üretim prosesleri nedeniyle duman hareketi standart yapılardan farklı olabilir.
Bu nedenle;
- Üretim alanı
- Depolama alanı
- Makine yerleşimi
- Tavan yüksekliği
- Havalandırma
- Yangın riski
birlikte değerlendirilmelidir.
Limit Yangın olarak endüstriyel tesislerin duman tahliye sistemlerini yangın senaryosuna göre projelendiriyoruz.
Depolarda Duman Kontrolü
Depolarda yüksek raflar ve yoğun ürün yerleşimi duman hareketini etkileyebilir.
Özellikle büyük hacimli depolarda:
- Duman tabakası
- Raf yüksekliği
- Depolama yoğunluğu
- Havalandırma
- Yangın senaryosu
birlikte değerlendirilmelidir.
Duman Tahliye Sistemlerinde Test ve Devreye Alma
Sistem kurulumu tamamlandıktan sonra tüm ekipmanların yangın senaryosuna uygun çalışması test edilmelidir.
Kontroller:
- Fanlar
- Jet fanlar
- Damperler
- Basınçlandırma fanları
- Sensörler
- Kontrol panoları
- Yangın alarm sinyalleri
- Otomatik çalışma
- Manuel çalışma
- Senaryo geçişleri
üzerinden yapılabilir.
Limit Yangın Duman Tahliye Sistemleri
Limit Yangın olarak duman tahliye ve basınçlandırma sistemlerini projesinden uygulamasına kadar gerçekleştiriyoruz.
Hizmetlerimiz:
- Yangın senaryosu
- Duman tahliye hesabı
- Fan seçimi
- Jet fan sistemleri
- Duman damperleri
- Yangın damperleri
- Merdiven basınçlandırma
- Yangın güvenlik holü basınçlandırması
- Kanal tesisatı
- Kontrol panoları
- Yangın alarm entegrasyonu
- Montaj
- Test
- Devreye alma
- Periyodik bakım
Limit Yangın olarak duman tahliye sistemlerini yalnızca fan montajı olarak değil, binanın yangın senaryosunun tamamını dikkate alarak projelendiriyoruz.