Server Odası Yangınları
Server Odası Yangınları: Riskler, Önleme Yöntemleri ve Söndürme Sistemleri
1. Server Odası Yangınlarının Tanımı
Server odası yangınları; bilgi işlem altyapısında bulunan sunucular, network ekipmanları, UPS sistemleri ve elektrik panolarının aşırı ısınma, elektriksel arıza veya batarya kaynaklı riskler nedeniyle tutuşması sonucu meydana gelen yangınlardır. Bu alanlar iş sürekliliği ve veri güvenliği açısından kritik kabul edilir.
2. Oluşum Mekanizması
Aşırı ısınma: Yetersiz soğutma ve hava sirkülasyonu
Elektriksel arızalar: Kısa devre, ark oluşumu, temas direnci
UPS ve batarya riskleri: Lityum-iyon ve VRLA bataryalarda termal kaçak
Kablo yükleri: Yüksek akım taşıyan kablo demetlerinde izolasyon bozulması
3. Server Odası Yangınlarının Başlıca Nedenleri
Klima (CRAC / CRAH) arızaları
Aşırı yüklenmiş priz ve PDU sistemleri
Bakımsız UPS ve batarya grupları
Elektrik panolarında toz ve nem
Yetkisiz ekipman eklemeleri
4. Yüksek Risk Taşıyan Alanlar
Server kabinetleri (rack sistemleri)
UPS ve batarya odaları
Elektrik dağıtım panoları
Kablo kanalları ve yükseltilmiş döşeme altları
5. Risk Analizi ve Yangın Sınıfı
Server odası yangınları ağırlıklı olarak C sınıfı (enerji altındaki elektrik) yangınlardır. Enerji kesildikten sonra ortamda bulunan plastik ve izolasyon malzemeleri nedeniyle A sınıfı yangın riski oluşur. Su bazlı sistemler, ekipman hasarı ve iş kaybı açısından risklidir.
6. Server Odası Yangınlarını Önleme Yöntemleri
6.1 Tasarım ve Mühendislik Önlemleri
Yedekli soğutma ve sıcak–soğuk koridor tasarımı
Yükseltilmiş döşeme altında kontrollü kablolama
UPS ve batarya alanlarının ayrı hacimler olarak planlanması
Yangına dayanıklı kablo ve malzeme kullanımı
6.2 İşletme ve Bakım Önlemleri
Termal kamera ile periyodik kontroller
UPS ve batarya testleri (yük, kapasite, sıcaklık)
Klima ve filtre bakımları
Değişiklik yönetimi ve kayıt altına alma
7. Algılama ve Erken Uyarı Sistemleri
Aspirasyonlu duman algılama sistemleri (VESDA)
Noktasal duman ve ısı dedektörleri
Batarya sıcaklık ve gaz sensörleri
Yangın algılama paneli ve BMS entegrasyonu
8. Server Odası Yangınlarında Söndürme Sistemleri
Server odalarında ekipmana zarar vermeyen ve kalıntı bırakmayan sistemler tercih edilmelidir.
8.1 Kullanılan Söndürme Sistemleri
Temiz gazlı söndürme sistemleri (FM-200, Novec 1230)
İnert gaz sistemleri (IG-541, IG-55)
Su sisi (Water Mist) sistemleri
Rack içi lokal otomatik söndürme sistemleri
8.2 Müdahale Esasları
Otomatik söndürme öncesi gecikmeli alarm ve tahliye
Enerji kesme ve havalandırma kontrolü
Yeniden tutuşma riskine karşı izleme
9. Yangın Sonrası Kontrol ve İş Sürekliliği
Duman ve partikül temizliği
Elektrik ve network testleri
UPS ve batarya kontrolleri
Sistemlerin kademeli olarak devreye alınması
10. Mevzuat ve Standartlar
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)
NFPA 75 – Protection of Information Technology Equipment
NFPA 76 – Telecommunications Facilities
TS EN 54 – Yangın Algılama Sistemleri
ISO/IEC 27001 – Bilgi Güvenliği Yönetimi
11. Sonuç
Server odası yangınları, doğrudan veri kaybı ve uzun süreli hizmet kesintilerine yol açabilir. Erken algılama, temiz gazlı söndürme sistemleri ve düzenli bakım uygulamaları ile server odalarında yangın riski etkin şekilde yönetilebilir.