Ges Kurulu Fabrikada Yangın Senaryosu

GES Kurulu Fabrikalarda Olası Yangın Senaryoları ve Söndürme Yöntemleri

1. GES Kurulu Fabrikalarda Yangın Riski Neden Farklıdır?

Güneş Enerji Sistemleri (GES) kurulu fabrikalarda yangın riski, klasik endüstriyel tesislere göre daha karmaşık ve çok katmanlıdır. Bunun temel nedeni, DC gerilim, yüksek sıcaklık, elektriksel ark riski ve yanıcı yapı malzemelerinin bir arada bulunmasıdır.

GES sistemleri yangın anında şebekeden ayrılsa bile, güneş ışığı devam ettiği sürece DC üretim yapmaya devam eder. Bu durum, yangınla mücadeleyi zorlaştıran en önemli faktördür.

2. Olası Yangın Çıkış Noktaları

GES kurulu bir fabrikada yangın genellikle aşağıdaki bölgelerde başlar:

🔥 DC Kablo Hatları ve Konnektörler

• Uygun sıkılmamış MC4 konnektörler

• UV ve sıcaklığa maruz kalan kablo izolasyonları

• Ark oluşumu (DC arc fault)

🔥 İnverter Odaları

• Aşırı ısınma

• Fan arızaları

• Elektronik kart kısa devreleri

🔥 Trafo ve OG Hücreleri

• Yağlı trafolarda yağ sızıntısı

• OG hücrelerinde izolasyon hataları

🔥 Çatı Üzeri Paneller

• Panel arızası (hot-spot)

• Çatı yalıtım malzemesinin tutuşması

3. Örnek Yangın Senaryosu – GES Kurulu Fabrika

Senaryo:
Fabrikanın çatı üzeri GES sisteminde bir string hattındaki DC konnektör gevşemesi sonucu ark oluşur.

Olay Gelişimi:

1. Ark kaynaklı aşırı ısınma meydana gelir

2. Kablo izolasyonu yanmaya başlar

3. Alevler çatı kaplama malzemesine sıçrar

4. Duman inverter odasına doğru yayılır

5. Yangın algılama sistemi devreye girer

4. Yangın Algılama ve İlk Müdahale Süreci

Yangın algılama sistemleri şu şekilde çalışır:

• Çatı ve inverter odalarında duman ve ısı dedektörleri

• DC ark algılama (AFCI) sistemleri

• Alarm sonrası:

  • AC ve DC kesicilerin açılması

  • HVAC sistemlerinin durdurulması

  • Acil anons sisteminin devreye girmesi

⚠️ Not: DC hatlar tamamen enerjisiz kalmaz; bu nedenle müdahale elektrik yangını kabul edilmelidir.

5. GES Yangınlarında Söndürme Yöntemleri

🚫 Su ile Söndürme (Kontrollü ve Kısıtlı)

• Doğrudan DC ekipmanlara basınçlı su uygulanmaz

• Uzaktan, sisleme (mist) şeklinde ve enerji kesildiğinden emin olunduğunda kullanılabilir

• İtfaiye için ciddi risk barındırır

✅ Kuru Kimyevi Tozlu Sistemler (ABC / BC)

• Elektrik kaynaklı yangınlarda etkilidir

• İlk müdahale için uygundur

• Dezavantajı:

  • Ekipman hasarı

  • Yeniden tutuşma riski

✅ Gazlı Söndürme Sistemleri (FM-200, Novec 1230, Inert Gazlar)

Kullanım Alanı:

• İnverter odaları

• Elektrik pano odaları

• Kontrol odaları

Avantajları:

• Elektriksel iletkenlik yok

• Ekipmanlara zarar vermez

• Hızlı söndürme

✅ Köpüklü Söndürme Sistemleri (Trafo Alanları)

• Yağlı trafolarda etkilidir

• Yangının yayılmasını engeller

• Açık alanlar için uygundur

✅ Aerosol Söndürme Sistemleri

• DC pano ve küçük inverter kabinlerinde

• Kompakt ve hızlı müdahale sağlar

• Elektrik yangınlarında etkilidir

6. Söndürme Senaryosu – Doğru Müdahale Sırası

1. Yangın algılanır

2. AC ve DC kesiciler açılır

3. Alarm ve acil anons devreye girer

4. Alan tahliyesi sağlanır

5. Otomatik söndürme sistemi aktive olur

6. Manuel müdahale gerekiyorsa yalıtımlı ekipmanlarla yapılır

7. Önleyici Tedbirler (Yangın Çıkmadan Önce)

• Periyodik termal kamera kontrolleri

• DC kablo ve konnektör tork kontrolleri

• AFCI kullanımı

• İnverter odalarında sıcaklık izleme

• Yangın senaryosu testleri

8. Yönetmelik ve Standartlar

• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

• NFPA 13 / NFPA 70 / NFPA 850

• IEC 60364

• EN 54 Yangın Algılama Sistemleri

9. Sonuç

GES kurulu fabrikalarda yangın riski, klasik endüstriyel yangınlardan farklıdır ve özel söndürme senaryoları gerektirir. Doğru algılama, doğru söndürme sistemi ve doğru müdahale sırası ile:

✔ Can güvenliği sağlanır
✔ Üretim sürekliliği korunur
✔ Ekipman kayıpları minimize edilir