Endüstriyel Mutfak Bulunan Fabrikalarda Olası Yangın Senaryosu ve Söndürme Yöntemleri

1. Endüstriyel Mutfak Yangınlarının Fabrikalardaki Riski

Fabrikalarda personel yemek ihtiyacını karşılayan endüstriyel mutfaklar, yüksek sıcaklık, yanıcı yağlar ve yoğun elektrik–gaz kullanımı nedeniyle özel yangın riski taşıyan alanlardır. Özellikle kızartma üniteleri ve davlumbaz sistemleri, mutfak yangınlarının en sık çıkış noktalarıdır.

Endüstriyel mutfak yangınları genellikle:

• Kızgın yağın tutuşması

• Davlumbaz ve bacalarda yağ birikmesi

• Gaz kaçakları

• Elektrikli pişirme ekipmanlarının aşırı ısınması

sonucunda meydana gelir.

2. Olası Yangın Çıkış Nedenleri

🔥 Kızartma ve Pişirme Ekipmanları

• Aşırı ısınan kızgın yağlar

• Termostat arızaları

• Yağ seviyesinin düşmesi

🔥 Davlumbaz ve Baca Hatları

• Temizlenmeyen yağ filtreleri

• Bacada biriken yağ tabakaları

🔥 Gaz Tesisatı

• Esnek hortum çatlakları

• Gaz vanası arızaları

🔥 Elektrik Tesisatı

• Yüksek güçlü rezistanslar

• Kablo izolasyon hasarları

3. Örnek Yangın Senaryosu – Endüstriyel Mutfak

Senaryo:
Fabrikaya ait yemekhane mutfağında bulunan kızartma ünitesinde, termostat arızası nedeniyle yağ sıcaklığı kontrolsüz şekilde yükselir.

Olay Gelişimi:

1. Yağ parlama sıcaklığını aşar

2. Kızgın yağ tutuşur

3. Alevler davlumbaza ulaşır

4. Bacada biriken yağ tabakası yanar

5. Yangın hızla büyüyerek mutfak alanına yayılır

6. Yoğun duman üretim alanına doğru ilerler

4. Yangın Algılama ve Erken Uyarı Sistemleri

Endüstriyel mutfaklarda erken algılama ve otomatik müdahale hayati öneme sahiptir.

• Isı dedektörleri (sabit / diferansiyel)

• Alev dedektörleri (kızartma alanı)

• Gaz kaçak dedektörleri

• Algılama sonrası:

  • Gaz beslemesi otomatik kesilir

  • Elektrik enerjisi kesilir

  • Davlumbaz söndürme sistemi devreye girer

  • Alarm ve acil anons çalışır

5. Endüstriyel Mutfak Yangınlarında Söndürme Yöntemleri

🚫 Su ile Söndürme (Kesinlikle Yasak)

• Kızgın yağ su ile temas ettiğinde patlayıcı sıçrama oluşturur

• Yangını büyütür ve yayar

✅ Islak Kimyasal Söndürme Sistemleri (En Etkili Yöntem)

Endüstriyel mutfaklar için ana ve zorunlu söndürme yöntemidir.

Çalışma Prensibi:

• Yağ yüzeyinde sabunlaşma (saponifikasyon) oluşturur

• Alevi boğar ve yağı hızla soğutur

• Yeniden tutuşmayı engeller

Uygulama Alanları:

• Kızartma üniteleri

• Ocaklar

• Davlumbaz ve baca içleri

✅ Kuru Kimyevi Toz (İlk Müdahale Amaçlı)

• Küçük başlangıç yangınlarında etkilidir

• Büyük yağ yangınlarında sınırlıdır

✅ Otomatik Gaz Kesme Sistemleri

• Yangın anında gaz akışını durdurur

• Patlama riskini azaltır

6. Doğru Söndürme Senaryosu (Adım Adım)

1. Isı/alev dedektörü alarm üretir

2. Gaz ve elektrik beslemesi kesilir

3. Islak kimyasal söndürme sistemi aktive olur

4. Kızartma ünitesi ve davlumbaz söndürülür

5. Alan tahliye edilir

6. Yeniden tutuşma kontrol edilir

7. Yangın Önleyici Tedbirler

• Davlumbaz ve baca periyodik temizliği

• Yağ filtrelerinin düzenli bakımı

• Gaz tesisatı sızdırmazlık testleri

• Personel yangın eğitimi

• Söndürme sistemlerinin periyodik testleri

8. İlgili Standart ve Yönetmelikler

• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

• NFPA 96 – Commercial Cooking Operations

• EN 16282 – Mutfak Havalandırma Sistemleri

• EN 54 – Yangın Algılama Sistemleri

9. Sonuç

Endüstriyel mutfak bulunan fabrikalarda yangın riski yüksek ancak doğru sistemlerle kontrol altına alınabilir. Islak kimyasal söndürme sistemleri, otomatik gaz kesme ve doğru senaryo hattı ile:

✔ Can güvenliği sağlanır
✔ Üretim alanları korunur
✔ İş sürekliliği güvence altına alınır